AlcoholReclame
Over STAP Contact

Nieuwsberichten

Alcoholvergiftiging door shotten met Jägermeister

16 september 2009

Alcoholvergiftiging door shotten met Jägermeister Geachte directie,

STAP, het Nederlands instituut voor alcoholbeleid, wil graag uw aandacht vragen voor een zorgelijk bericht dat wij recentelijk ontvingen van twee geschrokken ouders/verzorgers. Hun 15-jarige zoontje heeft 2 dagen op de IC gelegen na een alcoholvergiftiging, opgelopen door het shotten met Jägermeister op een Jägermeister party.

Omdat dit incident niet op zichzelf staat en alcoholvergiftigingen in Nederland een risicovolle trend zijn, waar een product zoals Jägermeister door haar nieuwe marketingstrategie helaas aan bij lijkt te dragen, stuurt STAP u deze brief.

De mail van de ouders staat hieronder als casus afgedrukt:

Casus: alcoholvergiftiging 15-jarige door Jägermeister shotjes
Ik heb een vraag die mij sinds een voorval nogal bezighoudt.
Het zoontje van mijn vriendin is 15 jaar en gaat soms op stap in Nederweert. Het lukt hem daar regelmatig een café/discotheek binnen te komen hoewel hij nog geen 16 jaar is. De leeftijden van de bezoekers van deze discotheek ligt tussen de 14 en 19 jaar (erg jong dus). Er is dus weinig of geen controle.

Onlangs is deze jongen 2 dagen opgenomen op de IC van het ziekenhuis vanwege het gebruik van teveel alcohol (Jägermeister) en was totaal van de wereld met het schuim op zijn mond werd hij gevonden. Hier zijn wij erg van geschrokken temeer deze discotheek zelf thema-avonden organiseert (Jägermeister party, Shotjes Night) met de wetenschap dat zich bijna alleen maar jongeren en te jonge jongeren deze plek bezoeken. Volgens mij is het zelfs verboden sterke drank te schenken aan personen beneden de 18 jaar.

Is er iets wat jullie of wij aan die praktijken kunnen doen (bv. Melding bij politie of andere instantie?) of kunnen jullie hier iets in betekenen? Is er misschien een zwarte lijst voor dit soort kroegen die zich niet aan de regels houdt?

Marketingstrategie Jägermeister
U weet als geen ander hoe veel er is geïnvesteerd in het creëren van een nieuw imago voor het aanvankelijke ‘ouwelullendrankje’ Jägermeister. Sinds een paar jaar is Maxxium Nederland verantwoordelijk voor de marketing van het merk Jägermeister. Sindsdien is Jägermeister omgetoverd tot een stoer, hip drankje. Jägerettes, sexy dames, zijn op de been om het drankje te promoten op party’s en evenementen, er is een mobiele ijsbar ontwikkeld die rond toert door Europa en een heuse Jägermeister Experience, met een bioscoop en een winkel voor de verkoop van gadgets, verrijst op festivals (zie bijlage 1 voor een indruk van de marketingtechnieken).

In de kroeg heeft de Jägermeister tapmachine zijn intrede gedaan. Trots wordt naar de horeca gepromoot dat de omzet aan Jägermeister binnen drie maanden na aanschaf van de tapmachine zal stijgen met 400%. De reden hiervoor is dat de tapmachine, die zeer zichtbaar op de bar wordt geplaatst “forse impulsaankopen genereert”, zoals is te lezen in een advertentie voor de tapmachine in de Nightlife Magazine (1) (zie bijlage 2).

De nieuwe marketingstrategie werpt zijn vruchten af: in 2008 steeg de totale consumptie van Jägermeister in Nederland met 10% naar 1,4 miljoen flessen (2). Wereldwijd is de consumptie van Jägermeister binnen vijf jaar tijd zelfs verdubbeld, van 30 miljoen liter naar ruim 60 miljoen liter.

Volgens STAP spreekt Jägermeister met deze nieuwe marketingstrategie vooral jongeren aan. Begin 2008 kopte het vakblad Adformatie op de voorpagina met “Jägermeister jaagt op jeugd. Van oubollig kruidenbittertje tot coole shooter” (3). Jägermeister kon zich niet vinden in deze omschrijving en gaf in een reactie aan zich te richten op jongvolwassenen, met een ondergrens van minimaal 20 jaar (2).

Shotten stimuleert schadelijk drinken
Zoals op de advertentie voor de tapmachine staat aangegeven genereert deze “forse impulsaankopen”. Het is bekend dat de consumptie van shots plaatsvindt bovenop de reguliere consumptie, bijvoorbeeld naast een biertje. Dit wordt door uw marketing manager Bert de Winter ook aangegeven in een interview met Nightlife Magazine (4). En “zien is kopen” wordt er gezegd in een interview met Adformatie (3). Om deze reden worden de tapmachines dan ook zichtbaar op de bar geplaatst.

Extra consumptie is extra omzet voor de ondernemer, maar ook extra gezondheidsschade voor het individu.

Het (sterk) promoten van shots stimuleert schadelijk drinken (binge drinken). Deze ontwikkeling acht STAP zeer onwenselijk, zeker binnen het kader van de huidige alcoholproblematiek die een grote rol speelt onder minderjarigen en jonge mannen.

Maar liefst één op de drie Nederlandse, jonge mannen (34,1%) tussen 16-24 jaar is een probleemdrinker, zo blijkt uit bevolkingsonderzoek (5). Onder 18/19-jarige mannen is het percentage probleemdrinkers 40,0% en onder 22/23-jarige mannen, de formeel beoogde doelgroep van Maxxium/Jägermeister, stijgt het percentage probleemdrinkers zelfs naar 43,0%.

In 2008 zijn de Jägerettes er ruim 400 keer op uit getrokken om Jägermeister in de Nederlandse horeca te promoten als nieuwe partydrink (4).

Richtlijnen aanvaardbaar alcoholgebruik
Onlangs zijn nieuwe richtlijnen geïntroduceerd voor aanvaardbaar alcoholgebruik. De richtlijnen zijn opgesteld door het Trimbos-instituut, in samenspraak met wetenschappers, het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en gezondheidsorganisaties zoals de Jellinek en STAP. De nieuwe richtlijnen luiden als volgt (6):

- niet meer dan 1 glas alcohol per dag voor gezonde, volwassen vrouwen
- niet meer dan 2 glazen alcohol per dag voor gezonde, volwassen mannen
- drink minimaal 2 dagen per week niet om gewoontevorming te voorkomen

Door de intensieve marketing voor Jägermeister, wordt het de consument nagenoeg onmogelijk gemaakt om het product nog op aanvaardbare wijze te consumeren. Er wordt duidelijk ingespeeld op het ‘impulsief’ shotten, dat plaatsvindt bóvenop de reguliere consumptie en hierdoor snel als schadelijk drinken kan worden bestempeld.

Alcoholvergiftiging
Jägermeister bevat 35% alcohol. Vanwege de lage temperatuur waarop het drankje wordt geserveerd merk je echter niet goed dat het alcoholpercentage zo hoog is. Hierdoor ontstaat het risico dat jongeren ongemerkt meer drinken dan goed voor ze is.

Toen STAP de nieuwe marketingstrategie voor Jägermeister gadesloeg rees dan ook de angst voor alcoholvergiftigingen door dit drankje. Gezien de recente melding die STAP hiervan heeft mogen ontvangen lijkt deze verwachting in dit opzicht helaas ook te zijn ‘uitgekomen’.

Een analyse van gegevens uit het Letsel Informatie Systeem uit 2007 laat schrikbarende cijfers zien met betrekking tot alcoholvergiftigingen in Nederland: per dag worden er gemiddeld één 1 à twee slachtoffers in de leeftijdscategorie van 10 tot en met 19 jaar opgenomen op de spoedeisende hulp van een ziekenhuis vanwege een alcoholvergiftiging (7). De stijging is vooral onder de kinderen tussen de 10 en 15 jaar waar te nemen. Tussen 2000 en 2005 is het aantal alcoholvergiftigingen in deze groep verzesvoudigd.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen
Er wordt veel gediscussieerd over de alcoholproducenten die ook hun verantwoordelijkheid zouden nemen in het oplossen van de alcoholproblematiek onder jongeren. De verantwoordelijkheid van het feitelijke (door)schenken aan minderjarigen ligt in hoofdzaak natuurlijk bij de verstrekker. Echter, het promoten van een product als de Jägermeister tapmachine, die de omzet van Jägermeister met wel 400% zou doen stijgen door het genereren van “forse impulsaankopen”, is in de ogen van STAP geen ‘maatschappelijk verantwoord ondernemen’ maar het brutaalweg stimuleren van schadelijk drinken.

Alcohol is een bijzonder product waar met terughoudendheid mee om dient te worden gesprongen om gezondheidsschade te voorkomen. STAP wil Maxxium Nederland daarom oproepen om te stoppen met, vanuit promotie oogpunt, agressieve horecapromoties met Jägermeister. Door het op deze wijze stimuleren van extra consumptie, wordt in feite overtreding van het Wetboek van Strafrecht uitgelokt. Hierin staat dat het verboden is om “bedwelmende drank te verkopen of toe te dienen aan iemand die in kennelijke staat van dronkenschap verkeert” (art. 252). Overtreding van artikel 252 kan met een gevangenisstraf of geldboete worden beboet.

Door het stoppen met horecapromoties voor Jägermeister kan beter worden voorkomen dat er in de toekomst meer alcoholvergiftigingen door het gebruik van Jägermeister in de horeca zullen optreden.


Hoogachtend,



Ir. W.E. van Dalen
Directeur STAP

STAP zal deze brief tevens openbaar maken op de website www.stap.nl.

Bijlagen:
1. Marketing voor Jägermeister
2. Advertentie Jägermeister Tapmachine, “genereert forse impulsaankopen”

Bronnen:
1. Nightlife Magazine, nr. 7, 2009.
2. Adformatie, nr. 4, 2008.
3. Adformatie, nr. 3, 2008.
4. Nightlife Magazine, nr. 11, 2008.
5. Van Dijck, D., & Knibbe, R.A. (2005). De prevalentie van probleemdrinken in Nederland. Een algemeen bevolkingsonderzoek. Universiteit Maastricht.
6. http://www.alcoholinfo.nl/index.cfm?act=nieuws.detail&ihnid=893
7. Valkenberg, H., van der Lely, N., & Brugmans, M. (2007). Alcohol en jongeren: een ongelukkige combinatie. Medisch Contact online en www.veiligheid.nl.


open-brief-stap-aan-maxxium-nederland.pdfopen-brief-stap-aan-maxxium-nederland.pdf (2,56 MB)

Actueel